Van 1987 tot 1992 was Roelof Balk achtereenvolgens beleidsmedewerker Monetair- en Financieringsbeleid en coordinator Monetair- Geld- en Kapitaalmarktbeleid. In deze functies was hij beleidsvoorbereidend betrokken bij de totstandkoming van de EMU, de financiering van de Staatsschuld, het toezicht op financiele markten, de herziening van de Wet toezicht kredietwezen, en het monetaire beleid van de Nederlandsche Bank. Naast beleidsnota's voor de Minister en de Tweede Kamer, schreef hij regelmatig ook speeches voor de toenmalige minsters Onno Ruding en Wim Kok. Vanwege zijn monetaire werkzaamheden voor het Ministerie van Financiën was Roelof Balk vrijgesteld van de militaire dienstplicht.